Find :\(\int\dfrac{sin\ 3x}{sin\ x}dx\)
CBSE Class 12 Maths · Integrals
CBSE Class 12 Maths · Integrals
Imagine you have a messy fraction that looks scary. A clever trick makes it simple. The top part, called \( \sin 3x \), can be broken into smaller pieces using a known trick. One of those pieces matches the bottom, \( \sin x \), exactly. So they cancel out, like 4 divided by 4 equals 1. What remains is a clean, simple expression we can integrate easily. It is like tidying a cluttered room before sweeping the floor.
Answer: \[ \int \frac{\sin 3x}{\sin x} \, dx = x + \sin 2x + C \]
The integrand \( \dfrac{\sin 3x}{\sin x} \) looks hard because it is a quotient of two trig functions. In integration, whenever a direct formula is not available, we try to SIMPLIFY the expression first. The key idea here is to expand \( \sin 3x \) using the triple-angle identity, then cancel the \( \sin x \) in the denominator. After that, the integrand becomes a simple combination of \( \cos^2 x \) and a constant, which we can integrate using standard formulas. To integrate \( \cos^2 x \), we use the double-angle identity to reduce the power.
Triple angle: \( \sin 3x = 3\sin x - 4\sin^3 x \). Power reduction: \( \cos^2 x = \dfrac{1 + \cos 2x}{2} \). Also \( \int \cos 2x \, dx = \dfrac{\sin 2x}{2} + C \).
\[ \int \frac{\sin 3x}{\sin x} \, dx = x + \sin 2x + C \]
A common mistake is trying to cancel \( \sin x \) directly from \( \dfrac{\sin 3x}{\sin x} \) to get \( \sin 3 \) or \( 3 \). You cannot cancel \( \sin x \) like a factor because \( \sin 3x \ne 3 \sin x \). You must first expand \( \sin 3x \) using the triple-angle identity before simplifying.
\[ \int \frac{\sin 3x}{\sin x} \, dx = x + \sin 2x + C \]
One common mistake: forgetting to apply the factor of 2 when integrating \( \cos 2x \) — students often write \( \int \cos 2x \, dx = \sin 2x \) instead of the correct \( \dfrac{\sin 2x}{2} \), which would give a wrong coefficient for the final answer.
Answer: \[ \int \frac{\sin 3x}{\sin x} \, dx = x + \sin 2x + C \]
Question: Find \(\int \dfrac{\sin 5x}{\sin x} \, dx\).
Solution: We need to simplify \(\dfrac{\sin 5x}{\sin x}\) using trigonometric identities. Step 1: Write \(\sin 5x = \sin(4x + x)\). \[\sin 5x = \sin 4x \cos x + \cos 4x \sin x\] So \(\dfrac{\sin 5x}{\sin x} = \dfrac{\sin 4x \cos x}{\sin x} + \cos 4x\). Step 2: Write \(\sin 4x = \sin(3x + x)\). \[\sin 4x = \sin 3x \cos x + \cos 3x \sin x\] So \(\dfrac{\sin 4x \cos x}{\sin x} = \dfrac{(\sin 3x \cos x + \cos 3x \sin x)\cos x}{\sin x}\) \[= \frac{\sin 3x \cos^2 x}{\sin x} + \cos 3x \cos x\] Step 3: Write \(\sin 3x = \sin(2x + x) = \sin 2x \cos x + \cos 2x \sin x\). \[\frac{\sin 3x \cos^2 x}{\sin x} = \frac{(\sin 2x \cos x + \cos 2x \sin x)\cos^2 x}{\sin x}\] \[= \frac{\sin 2x \cos^3 x}{\sin x} + \cos 2x \cos^2 x\] Step 4: Use \(\sin 2x = 2 \sin x \cos x\). \[\frac{\sin 2x \cos^3 x}{\sin x} = \frac{2 \sin x \cos x \cdot \cos^3 x}{\sin x} = 2\cos^4 x\] Step 5: Combine all parts. \[\frac{\sin 5x}{\sin x} = 2\cos^4 x + \cos 2x \cos^2 x + \cos 3x \cos x + \cos 4x\] Alternatively, use the well-known direct expansion (Chebyshev-type reduction): \[\frac{\sin 5x}{\sin x} = 2\cos 4x + 2\cos 2x + 1\] Verification: Using the identity \(\sin nx = 2\cos((n-1)x)\sin x + \sin((n-2)x)\) repeatedly: \(\sin 5x = 2\cos 4x \cdot \sin x + \sin 3x\) \(\sin 3x = 2\cos 2x \cdot \sin x + \sin x\) So \(\sin 5x = 2\cos 4x \cdot \sin x + 2\cos 2x \cdot \sin x + \sin x\) \[\frac{\sin 5x}{\sin x} = 2\cos 4x + 2\cos 2x + 1\] Step 6: Integrate term by term. \[\int \frac{\sin 5x}{\sin x} \, dx = \int (2\cos 4x + 2\cos 2x + 1) \, dx\] \[= 2 \cdot \frac{\sin 4x}{4} + 2 \cdot \frac{\sin 2x}{2} + x + C\] \[= \frac{\sin 4x}{2} + \sin 2x + x + C\]
Answer: \(\dfrac{\sin 4x}{2} + \sin 2x + x + C\)
Question: Find \(\int \dfrac{\sin 4x}{\sin x} \, dx\).
Solution: We first simplify \(\dfrac{\sin 4x}{\sin x}\) using the reduction identity \(\sin nx = 2\cos((n-1)x)\sin x + \sin((n-2)x)\). Step 1: Apply the identity with \(n = 4\). \[\sin 4x = 2\cos 3x \cdot \sin x + \sin 2x\] Divide both sides by \(\sin x\): \[\frac{\sin 4x}{\sin x} = 2\cos 3x + \frac{\sin 2x}{\sin x}\] Step 2: Simplify \(\dfrac{\sin 2x}{\sin x}\). Using \(\sin 2x = 2\sin x \cos x\): \[\frac{\sin 2x}{\sin x} = \frac{2 \sin x \cos x}{\sin x} = 2\cos x\] Step 3: Combine. \[\frac{\sin 4x}{\sin x} = 2\cos 3x + 2\cos x\] Step 4: Integrate term by term. \[\int \frac{\sin 4x}{\sin x} \, dx = \int (2\cos 3x + 2\cos x) \, dx\] \[= 2 \cdot \frac{\sin 3x}{3} + 2 \cdot \sin x + C\] \[= \frac{2\sin 3x}{3} + 2\sin x + C\]
Answer: \(\dfrac{2\sin 3x}{3} + 2\sin x + C\)
Question: Find \(\displaystyle\int \frac{\sin 5x}{\sin x}\, dx\).
Answer: \[\int \frac{\sin 5x}{\sin x}\, dx = \frac{\sin 4x}{2} + \sin 2x + x + C\]